Διατροφικά Ερωτήματα Νηστείας

Πολλοί πιστοί Χριστιανοί έχουν επιλέξει να νηστέψουν καθ όλη τη διάρκεια της Σαρακοστής, ενώ άλλοι ακολουθούν την παράδοση μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Η νηστεία διατροφικά ερμηνεύεται ως μια περιοδική χορτοφαγία, με τη μορφή που ο καθένας της δίνει, είτε καταναλώνοντας και γαλακτοκομικά προϊόντα και αβγά, είτε όχι.

Συχνά όμως δημιουργούνται διάφορα ερωτήματα τα οποία έγκειται στο κατά πόσον ο ανθρώπινος οργανισμός ταλαιπωρείται ή του δίνεται ένα χέρι βοηθείας για ένα πιο υγιές μέλλον.

Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις.

Είναι πράγματι ασφαλής η νηστεία και για τις σαράντα ημέρες;

Μια σωστά σχεδιασμένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να καλύψει τις σωματικές μας ανάγκες. Η καθοδήγηση ενός πτυχιούχου διαιτολόγου μπορεί να φανεί καθοριστική για τη σχεδίαση ενός επαρκούς θρεπτικά ημερήσιου διαιτολογίου.

Η νηστεία βοηθά στην απώλεια βάρους?

Αρχικά να τονίσουμε ότι το κρέας δεν έχει ενοχοποιηθεί για την πρόσληψη κιλών. Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση βάρους παίζει ο συνδυασμός της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης με τη δαπάνη ενέργειας, λόγω της σωματικής μας δραστηριότητας.

Για την απώλεια βάρους που συχνά παρατηρείται στα άτομα που νηστεύουν ευθύνεται η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών, καθώς μειώνεται η ημερήσια θερμιδική  πρόσληψη, λόγω του αισθήματος κορεσμού που αυτές προκαλούν.

Ακόμη, το χορτοφαγικό διαιτολόγιο περιλαμβάνει τρόφιμα με χαμηλό θερμιδικό περιεχόμενο, δηλαδή μεγάλη ποσότητα των τροφίμων που επιλέγονται, προσδίδουν λιγότερες θερμίδες από προϊόντα ζωικής προέλευσης.

Πάντα βέβαια απαιτείται έλεγχος της ποσότητας που προσλαμβάνουμε!

Οι μεγάλες μερίδες, το πολύ λάδι και η αυξημένη κατανάλωση αμυλούχων τροφίμων (ψωμί, μακαρόνι, ρύζι, πατάτα) αποτελούν συχνές καταχρήσεις αυτής της περιόδου. Αν αναλογιστεί κανείς ότι 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο μας δίνει περίπου 140 θερμίδες και μια φέτα ψωμί γύρω στις 80, μπορούμε να δούμε τις υπερβολές που στην καθημερινότητά μας συχνά παραβλέπουμε.

Η περίοδος της νηστείας μπορεί να μας προστατεύσει από το σακχαρώδη διαβήτη;

Μια διατροφή με κύριο συστατικό της τις φυτικές τροφές, προφυλάσσει σημαντικά από το σακχαρώδη διαβήτη, ενώ ταυτόχρονα βοηθά στην αντιμετώπισή του. Καθοριστική είναι η συμβολή εκτός των φρούτων και των λαχανικών, των οσπρίων και των ξηρών καρπών. Όλα έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη.

Παράλληλα, αυτή η διατροφή βοηθά στην πρόληψη των συνοδών διαταραχών του διαβήτη, όπως τις καρδιαγγειακές παθήσεις και την ανάπτυξη νεφρικής νόσου.

Εφόσον δεν καταναλώνω κρέας, δεν προσλαμβάνω την απαιτούμενη πρωτεΐνη για τις ανάγκες του σώματός μου. Τί μπορώ να κάνω γι' αυτό?

Πολλοί θεωρούν ότι η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης καλύπτεται μόνο από την κατανάλωση κρέατος, μη γνωρίζοντας ότι υπάρχουν και φυτικές τροφές που περιέχουν πρωτεΐνη, όπως τα όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια), οι ξηροί καρποί, η σόγια και τα προϊόντα της, τα αβγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, για όσους επιλέγουν να μην τα στερηθούν.

Να σημειωθεί ότι η φυτική πρωτεΐνη δεν είναι ισάξια της ζωικής.

Για να επιτύχουμε λοιπόν τη βέλτιστη πρόσληψής της μπορούμε να κάνουμε σωστούς συνδυασμούς τροφών στο ίδιο γεύμα.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι:

·        Όσπρια & ρύζι (π.χ. φακόρυζο)

·        Γάλα & ρύζι (π.χ. ρυζόγαλο)

·        Γιαούρτι & καρύδια

·        Μακαρόνια & κιμάς σόγιας

·        Λαζάνια & τυρί σόγιας (tofu)

·        Γάλα σόγιας & δημητριακά πρωινού

Η νηστεία βοηθά στον έλεγχο της πίεσης;

Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά αλλά και γαλακτοκομικά προϊόντα, φαίνεται να δρα ευεργετικά για τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Η δράση της αυτή οφείλεται κυρίως στην αυξημένη περιεκτικότητα της διατροφής αυτής σε κάλιο, ασβέστιο και μαγνήσιο.

Αν αυτές οι αρχές διατροφής ακολουθούνται καθημερινά μπορούμε να ελέγξουμε καθοριστικά την αυξημένη μας πίεση. Αν όμως επιλέγουμε μόνο για αυτές τις μέρες να τις ακολουθήσουμε, δίνουμε απλά μια "ανάσα" στον οργανισμό μας.

Να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι η αυξημένη κατανάλωση θαλασσινών, που συνηθίζεται τις Άγιες Μέρες του Πάσχα, συνοδεύεται από αυξημένη πρόσληψη νατρίου, τον ανταγωνιστή του καλίου και σύμμαχο της αυξημένης αρτηριακής πίεσης. Απαιτείται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή στην ποσότητα αλλά και την συχνότητα λήψης τους.

Η αυξημένη χοληστερόλη αίματος θα βελτιωθεί ακολουθώντας την παράδοση των ημερών?

Οι φυτικές τροφές βοηθούν στον περιορισμό της ολικής και της "κακής" (LDL) χοληστερόλης. Αντίστοιχη είναι και η δράση την ξηρών καρπών, οι οποίοι είναι πλούσιες πηγές μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών, στοιχεία πολύτιμα για ένα καλό λιπιδαιμικό προφίλ. Ένας ακόμη σύμμαχος σε αυτό το έργο είναι οι φυτοστερόλες, που βρίσκονται στα όσπρια, τα φυτικά έλαια, και έχουν την ικανότητα να παρεμποδίζουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από το έντερο, με αποτέλεσμα τη μειωμένη απορρόφησή της.

Έχω αναιμία. Η νηστεία απαγορεύεται;

Αρχικά συστήνεται η συγκατάθεση του θεράποντα ιατρού για να νηστέψετε και κατόπιν η καθοδήγηση από έναν πτυχιούχο διαιτολόγο.

Φυσικά υπάρχουν φυτικές τροφές πλούσιες σε σίδηρο, με τη διαφορά ότι για να γίνει σωστά η απορρόφησή του απαιτείται η παρουσία βιταμίνης C ή β-καροτενίου στο ίδιο γεύμα. Αποφύγετε το συνδυασμό τους με καφέ, τσάι, χαμομήλι, κακάο και γαλακτοκομικά προϊόντα.

Πηγές σιδήρου: Όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια), Λαχανικά (σπανάκι, κολοκυθάκια, αρακάς, μπρόκολο, φύλλα παντζαριού, ντοματοχυμός), Φρούτα (αποξηραμένα φρούτα - δαμάσκηνα, βερίκοκα, σύκα, σταφίδες), Ξηροί καρποί (κάσιους, αμύγδαλα, φιστίκια, κολοκυθόσποροι, ηλιόσποροι, σουσάμι), Εμπλουτισμένα τρόφιμα (δημητριακά πρωινού)

Πηγές βιταμίνης C: Εσπεριδοειδή (πορτοκάλι, μανταρίνι, λεμόνι), Ακτινίδιο, Μπρόκολο, Πιπεριές, Κουνουπίδι

Πηγές β-καροτενίου: Καρότο, Βερίκοκο, Σπανάκι, Μαρούλι, Μπρόκολο

Καλό Πάσχα με υγεία & διατροφική συνείδηση!!!

Κοντορουχά Ευστρατία

Διαιτολόγος -Διατροφολόγος

Μέλος Πανελληνίου Συλλόγου Διαιτολόγων - Διατροφολόγων